İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

GAZAVÂT-NÂMELER

Gaza, cenge gitmek ve cenk etmek anlamına gelir. Din düşmanlariyle yapılan cenge “cihad” denilir ki, sonradan “gaza”da bu anlamda kullanılmıştır. Arap edebiyatında gazaları ve gazilerin kahramanlıklarını hikâye eden eserler “megazi” adını alır. Türk edebiyatında bu gibi eserler “gaza-name” yahut “gazavat-name” adı altında toplanır. Gaza-namelerde, düşmanla yapılan tek bir savaş, gazavat-namelerde ise, savaşlar veya akınlar silsilesi tasvir edilir.

  Gazalarda fetih veya zafer bahis konuş değildir; gaza sadece savaştır. Bir şehrin yahut bir kalenin alınmasını anlatan eserler “fetih-name” adını alır. Fetihleri ve düşmanın yenilmesi ile biten savaşları hikâye eden gaza-namelere “zafer-name” de denilir. Bunlar, sonradan birbiriyle karıştırılmış, fetih-name ve zafer-namelerin hepsine gazavat-name, son devirlere ait savaşları hikâye eden eserlere de zafer-name denilmiştir.

   Türk edebiyatında gaza-name, fetih-name veya zafer-name adını taşıyan edebî metinler, kroniklerle birlikte, Osmanlı tarihinin bazı kere eksik bıraktığı noktaları tamamlıyan önemli belgelerdir. Tarihin akışını değiştiren, yahut yerli ve yabancı bir çok sülâlenin kaderini çizen seferlerden çoğu, bu eserlerde bütün ayrıntılariyle görülür.


Agâh Sırrı Levent, Gazavât-nâmeler ve Mihaloğlu Ali Bey’in Gazavât-nâmesi, Ankara: Türk Tarih Kurumu, 2000, s.1

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir