İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

İNSANIN HALİ

Mevlânâ Celâleddîn Rûmî kuddise sırruh-us-sâmî Mesnevîsi’ndeşöyle demiştir: “İnsanın ruhuna iki emdiren var; biri melektir, biri şeytan… Melek kimin ruhunu emdirirse o helal kazançla uğraşır; şeytan kimin ruhunu emdirirse o da haram kazancı arzular. Hayvânî kuvvetleri takviye eden ve bedene gıdasını veren şeytandır. Gıdası ise haram olandır. Kendisi ruhu emdirdiği vakit, haram olarak emdirmiştir. Helal süt melek­tendir. Melek de kimin ruhunu emdirirse ve kalbine yoldaş olursa, ondan aldığı sütten dolayı gittikçe melekleşir. Sen karanlıkta kederli olduğun müddetçe ve harama meylettiğin müddetçe, bil ki sana süt emdiren şey­tandır. O lâin nerede zevk alıyorsa, sen de oralara gidip zevk alıyorsun. Onun zevki fânidir, kederdir. Kemâliyet nuru daima helal lokmadan mey­dana gelir. Gazab, şehvet, derd u bela haram lokmadan meydana geli­yor. Ey gönül, kalbinin kandilini söndüren yağ, yağ değildir. Kalbin kandilini söndüren yağ sudur. Eğer lokman haramdan ise kalbinin çırası sö­ner. İlim, hikmet, aşk ve merhamet helal lokmadan meydana gelir. Çün­kü helal lokmanın hasiyyeti aşktır. Her hayr nimettendir. O nimet helal ise, her maksada kavuşursun. Hased, hırs, cimrilik, cehalet, gaflet ile intikam alma arzusu haram lokmadandır. O haram lokmadan almış oldu­ğun et sana isyanı işletir. Zira isyan, haram lokmanın özelliklerindendir. Eğer tohumun bu gıda ise, buğday ektiğin yerden hiç bir zaman arpa gelir mi? Yani hiç bir zaman arpadan buğday, buğdaydan arpa çıkmaz. Helal lokma buğdaydır, insan gıdasıdır. Haram lokma arpa gibidir, hay­van gıdasıdır.

B: Mevlana Müzesi, Mesnevi, Türkistan, 1490, Hattatı: Muhammed oğlu Kâtip Haşan

   Katırın doğurduğunu hiç işittin mi? Nasıl ki katır doğurmu­yorsa, öylece haram lokmadan meydana gelmiş olan bir dimağ, hiçbir zaman keşif ve ilhamla şereflenmez. Helal lokma tohum gibidir, meyvesi güzel fikirlerdir. Helal lokmadan sanat arzusu, Allah’a yaklaşmak arzusu meydana gelir. Artık insan neslinin düzelmesini ve bozulmasını, kazan­mış olduğun lokmadan ara!.. Haram lokma, insanı gökten indiren bir merdiven gibidir. Helal lokma göklere yükselten merdiven gibidir. Bütün şifalar helal lokmada… Minareden düşmek istersen haram, minareye çıkmak istersen helal lokmayı ara. Ey gönül, helal lokmadan dolayı kalbe ilham melekleri iner, ilham melekleri insanı minarenin şerefiyesine çıkarır. İşte kemâliyet de minarenin şerefesi gibidir. O minareye çıkmayıp da ezan okuyan müezzin, sesini nereye kadar yükseltebilir. Düşün ki, minarede okuyan kimsenin sesi yankılara rastlarsa tesiri daha fazla olur. Böylece insan da kemâliyetin şerefiyesine çıktıktan sonra sesi temiz kalblilerin kalblerine güzel tesirler eder.” 1


İsmail Çetin, İnsan ve Vazifesi, Dilara Yayınları, 1992, s.38, 
[1] Ankaravî, c.1, s.341-342; Cevâhir El-Bevâhir c.2, s.374-375

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir