İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

TÜRK SAVAŞ SANATI

Kutadgu Bilig’e Göre Türk Savaş Sanatı

   Mesele, Türklerin bir savaş sanatına sahip olmayışı değil, bunun Uzakdoğu ve Avrupa’da yazılanlar gibi sadece savaş sanatına münhasır derli toplu bir esere dönüştürülmemesidir. Erkan Göksu, bu boşluğu hali hazırdaki Türk kaynaklarından doldurmamız gerektiğini serdetmiş, Kutadgu Bilig’e Göre Türk Savaş Sanatı’nı kaleme alarak bizlere bu hususta örnek teşkil etmiştir.

   Hepimizin düşünce dünyasında, çocukluğumuzdan itibaren ‘’savaş’’ kelimesinin kötü bir mefhum olduğu yer etmiştir. Ben de gerek çevremde gözlemlediklerim gerekse eğitim-öğretim hayatımda tesadüf ettiklerimden hareketle savaş mefhumu üzerine oturup düşünme fırsatına sahip olmamıştım. Tâ ki Sun Tzu’nun Savaş Sanatı eserini okuyana dek. Eseri okuduğum vakit, savaşın bir vakıa ve üzerinde titizlikle durulması gereken hassas bir mesele olduğunu fark etmiştim. O günden sonra “savaş” kelimesine çok daha farklı gözle bakmaya başladım. Bu konudaki kaynaklar hakkında bir merak içine girdim.

   Erkan Göksu’nun Türk Savaş Sanatı isimli eserine tesadüf ettiğimde, konuya olan alakam ve Türklere ait bu konuya münhasır yazılmış fazla sayıda eser olmamasından mülhem bir hayli meraklandım. Tesadüf eseri elime geçen eser, henüz ilk satırlarında beni tesiri altına aldı.  

   Tarih okumaları yapan bir okur, 20. yüzyıla değin umumi ve hususi okumalarında belli başlı müşterek meselelerin, konuların, anlatım usüllerinin olduğunu görecektir. Bu müşterekleri zikredecek olursak, “devletlerin kuruluş ve yıkılış tarihleri, büyük hükümdarların hayatları, harpler, hükümdarlar için yazılan siyasetnameler, nasihatnameler, savaş sanatı kitapları”nı sayabiliriz. Bizim yazımıza konu olacak eser de bir savaş sanatı kitabı. Birçok milletin bu tür eserler verdiğini bilmekteyiz. Bu sahaya merak duyan hemen hemen her okuyucu Sun Tzu’nun Savaş Sanatı kitabını okumuştur. Hacmi küçük olan bu eser, kendinden sonra yazılan birçok savaş sanatı kitabına ilham kaynağı olmuş çok eski bir Çin klasiğidir. Bu gibi eserlere, Carl Von Clausewitz’in Savaş Üzerine, Machiavelli’nin Askerlik Sanatı, Tsunetomo Yamamoto’nun Hagakure adlı kitaplarını da ekleyebiliriz.

   Türklerin yazdığı bir savaş sanatı kitabı okumak istediğimizde ise yukarıda zikrettiğimiz ve sayısını arttırabileceğimiz örnekler verememekteyiz. Bunun esas sebebini, Türk tarihinin yazılı kaynaklarındaki eksiklik olarak açıklayabiliriz. Gerçekten de İslam öncesi Türk tarihine baktığımızda, ana kaynaklarından okumak istediğimizde Göktürkler’den kalma meşhur Orhun Kitabeleri’ne, Uygurlardan kalma birkaç kitaba ancak işaret edebiliriz. Dolayısıyla Türk tarihini münasebette bulunduğu milletlerin kaynaklarından, yani mağlupların anlatımından okumaktayız. Bu konu ihtisas gerektiren bir sahadır. İslamiyet’in Türkler tarafından kabulünden hemen sonra gerek İslam dünyası gerek Türk dünyası adına çok kıymetli bir eser olan Yusuf Has Hacib’in Kutadgu Bilig’i kaleme alınmıştır. Kutadgu Bilig’de devlet idaresi, ahlak, idarecilerin vasfı, insanların birbiriyle münasebeti, devlete hizmet, liyakat, cesaret gibi pek çok konunun yanında; ordu, harp stratejileri hakkında da bahisler mevcuttur. Erkan Göksu Bey, Kutadgu Bilig’in bu bahislerinden istifade ederek “Kutadgu Bilig’e Göre Türk Savaş Sanatı” adlı eserini kaleme almıştır.

   Kitabın girizgahında, bir temel oluşturmak amacıyla “tarihte şiddet, geliştirilmiş bir şiddet şekli olarak savaş, savaşa dair yazılanlar, savaşsız bir toplum düşüncesi” bahisleri üzerinde durulmuştur. Beynelmilel ve umumi başlıklardan sonra Türklerde savaş ve savaşçılık anlatılmış ve mühim bir soru sorulmuştur: Bir Türk savaş sanatı var mı?

   Yazara göre “tarih boyunca savaşçılık ve askeri kültür konusunda akla gelen ilk milletlerden biri olan Türkler’in bir savaş sanatının olduğu muhakkaktır”. Mesele Türklerin bir savaş sanatına sahip olmayışı değil, bunun Uzakdoğu ve Avrupa’da yazılanlar gibi sadece savaş sanatına münhasır derli toplu bir esere dönüştürülmemesidir. Erkan Göksu, bu boşluğu hali hazırdaki Türk kaynaklarından doldurmamız gerektiğini serdetmiş, Kutadgu Bilig’e Göre Türk Savaş Sanatı’nı kaleme alarak bizlere örnek teşkil etmiştir. Kutadgu Bilig’e Göre Savaş Sanatı’nda, harbe dair aklınıza gelebilecek hemen hemen her ayrıntıya yer verilmiş, bunlar kısaca işlenmiş ve sade bir dille okurlara aktarılmış. Eser, okuruna adeta bir savaş metodolojisi hazırlayıp sunmuş. Başarılı bir kumandanın sahip olması gereken özellikler, cesaret ve korkaklık, ganimet ve yağma, ordu işleri ve siyaset, hile gibi bir çok başlığa temas edilirken bunlar bir tasnife tabii tutulmuş.

   Kutadgu Bilig’e Göre Türk Savaş Sanatı, başından sonuna değin tek solukta okunabilecek bir eser. Okuyucuya yeni bir bakış açısı kazandırabilecek, okuyucuyu farklı noktalara taşıyabilecek ve üzerine düşünmeye sevk edebilecek bir kitap olmuş. Kitap, okuyucularını bekliyor, muhabbetle…

   “İnsanların kötüsü anlayış yolu ile aşılır; halk arasında çıkan fitne, bilgi ile bastırılır… İşleri bu ikisi ile de halledemezsen, bilgiyi bırak elini kılıca daya” Kutadgu Bilig



Ümit Kuş, Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi, “Erkan Göksu, Türk Savaş Sanatı” eserine yapılmış kıymetli bir tahlil.

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir