İçeriğe geçmek için "Enter"a basın

PADİŞAHLARIN SİYÂSETLERİ ve LÂYIK OLANA İHSAN HAKKINDA

İhsan hakkında çok şeyler söyledik. Fakat herkese ihsan etmek doğru değildir. Belki zâlimin kanını iç, malını müsâdere et; yaramaz kuşun kanadı kırık, tüyü tüsü yoluk olması iyidir. Bir kimse ki; senin efendin ile cenk ediyor, onun eline niçin sopa, taş verirsin? Diken yetiştiren bir kökü kaz, çıkar. Besliyeceğin ağaç meyva veren ağaç olsun! Büyüklerin yerlerini öyle kimselere ver ki, küçüklere kafa tutmasınlar. Nerede bir zâlim varsa acıma; çünkü zâlime acımak, halka zulümdür. Cihanı yakan zâlimin çırası söndürülmelidir. Halkın yanık içinde kalmasından, birisinin ateş içinde yanması iyidir. Her kim yol kesene acırsa, kervanı kendisi vurmuş olur.

   Zâlimin başını yele ver, zâlimi dünyadan kaldır. Zâlime zulüm, adâletin ta kendisidir.

   İşittim ki, bir kimsenin evinin tavanında eşek arıları yuva yapmışlardı. Ev sahibi bunun neticesinden korkarak bunların yuvalarını dağıtmak istedi. Karısı razı olmadı. “Zavallı hayvancıklardan ne istiyorsun? Yuvalarını dağıtma!..” dedi. Bir gün adam işine gitti. Arılar kadının üzerine hücum ile onu soktular. Akılsız karı dört tarafa koşuyor, sokaklara fırlıyor “Ölüyorum!..” diye feryat ediyordu. Derken kocası geldi. Karısına şöyle dedi…

   “Karıcığım, kimseye surat etme. Zavallı hayvancıkları öldürme diyen sen değil miydin?”

   Her kim kötülere iyilik ederse, kötülük artar.

   Gördün ki, bir kafada halkı incitmek fikri var, çabuk keskin kılıçla o başı gövdesinden ayır. Köpek kim oluyor ki; onun önüne sofra çekesin. Onun hakkı kemik parçasıdır. Söyle, onun önüne biraz kemik atsınlar.

   İhtiyar bir köylü, güzel bir mesel söylemiş, dillere düşmüş, her yerde anılmıştır. Mesel şudur… Depeken (çifteli) davarın yükü ağır olmak iyidir. Bekçi nezâket, mülâyemet gösterecek olursa; hırsız korkusundan geceleri kimse uyuyamaz. Cenk meydanında kargı kamışı, şeker kamışından üz bin kere değerlidir. Herkes ihsana, in’ama lâyık olmaz. İnsanların kimisi para ile, kimisi de kulağını burmak ile yola getirilir. Kediyi pek okşarsan güvercinleri yakalar. Kurdu naz ile beslersen Yusuf’u paralar. Bir binanın temeli sağlam değilse, üzerine çıkma!.. Çıkacak olursan yıkılmasından kork.


Şeyh Sâ’dî-i Şîrâzî, Bostan, Sebil Yayınevi, s.124

İlk yorum yapan siz olun

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir